Данік Жарнасек – часты госць у бабулінай хаце, што месціцца ў той частцы Горак, якую мясцовыя жыхары называюць Лазовікамі, і якая да пачатку 1990-х гадоў была асобным паселішчам. Амаль кожныя выхадныя спяшаецца хлопчык з Заслонава да бабулі Зіны.
Зінаіда Іванаўна Бяляева працавала кандытарам у Заслонаве ў “Ваенгандлі”. Калі выйшла на пенсію, так і не змяніла вясковую прапіску на добраўладкаваную кватэру са зручнасцямі. Яна і сёння жыве ў бацькоўскай хаце. Заўсёды чакае ў госці любімага ўнучка Даніка, з якім бавіць шмат часу.
Ад бабулі хлопчык ведае, што яго далёкія продкі былі сярод першых пасяленцаў Лазовікаў, якія пераехалі з вёскі Дворышча. Прабабуля Марыя Яско напрыканцы 1940-х гадоў выйшла замуж за данскога казака Івана Маскаленку.
У Лазовіках былы франтавік, інвалід вайны Іван Маскаленка апынуўся дзесьці ў 1948 годзе. Уладкаваўся на працу трактарыстам у 1-ю Лепельскую МТС. Кватараваў у Лазовіках у сям’і Яско. А неўзабаве і ажаніўся з дачкой гаспадароў Марыяй.
Пасля рэарганізацыі ў 1961 годзе МТС у аддзяленне “Сельгастэхніка” Іван Мацвеевіч працаваў у гэтай арганізацыі брыгадзірам трактарнай брыгады. На працу спачатку дабіраўся на веласіпедзе, потым на матацыкле. Марыя гадавала дачок, працавала ў калгасе “Парыжская камуна”.
Рапавядаючы Даніку пра прадзеда Івана бабуля Зіна час ад часу дастае з шафы яго баявую ўзнагароду – ордэн Айчыннай вайны, каб паказаць унуку, распавесці пра ваенную біяграфію прашчура.
Прызвалі Івана Маскаленку ў Чырвоную армію ў 1941 годзе на пасаду ваенфельдшара. Ваяваў у складзе 825 горна-стралковага палка ў Крыме, дзе ішлі кровапралітныя баі пад горадам Керч. У кастрычніку 1941 года Іван Маскаленка прыняў камандаванне кулямётнай ротай падчас высадкі дэсанту ў раёне Камыш-Буруна. Напрыканцы снежня 1941 года быў цяжка паранены. За мужнасць і адвагу, праяўленую ў баях, прадстаўлены да ордэна Чырвонага Сцяга. Пасля доўгага лячэння быў камісаваны. З красавіка 1943 па красавік 1945 працаваў у эвакашпіталі №5463 начальнікам абозна-рэчавага склада. У 1945 годзе быў узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны ІІ ступені. Вярнуўся ў родныя мясціны, а неўзабаве лёс прывёў былога франтавіка ў лепельскую вёску Лазовікі.
Пра вайну Іван Мацвеевіч згадваў неахвотна. З дзяцінства бабуля Зіна памятае, як бацька распавядаў пра вайну толькі тое, што перад атакай салдатам давалі 200 грамаў гарэлкі. Ордэн — адзіная ваенная рэліквія, што сёння нагадвае пра тую вайну. Калі Данік пасталее, бабуля абавязкова аддасць ордэн на захоўванне ўнуку, каб той працягваў свята берагчы і перадаваць сваім нашчадкам памяць пра гераічнага прадзеда. Валерый ТУХТА, краязнаўца
